BOŞANMA DAVASI ( YabancıMahkemede Görülmekte Olan Davanın Derdestlik İtirazına Esas Alınabilme Şartları )

T.C.

YARGITAY

2. HUKUK DAİRESİ

 

 

E. 2009/13541                    www.neohukuk.net

K. 2010/11899

T. 15.6.2010

• BOŞANMA DAVASI ( YabancıMahkemede Görülmekte Olan Davanın Derdestlik İtirazına Esas Alınabilme Şartları )

 

• DERDESTLİ

K İTİRAZI ( Yabancı Mahkemede Görülmekte Olan Davanın İtirazına Esas Alınabilmesi İçin Dava Sebeplerinin Aynı Olması Yetmeyip Yabancı Mahkeme Kararının Türkiye'de Tenfiz Kabiliyetinin Olması Gerektiği )

 

• TENFİ

Z ( Boşanma - Yabancı Mahkemede Görülmekte Olan Davanın İtirazına Esas Alınabilmesi İçin Dava Sebeplerinin Aynı Olması Yetmeyip Yabancı Mahkeme Kararının Türkiye'de Tenfiz Kabiliyetinin Olması Gerektiği )

 

1086/m.187

 

 

ÖZET : Yabancı

mahkemede görülmekte olan davanın derdestlik itirazına esas alınabilmesi için, dava sebeplerinin aynı olması yetmeyip yabancı mahkeme kararının Türkiye'de tenfiz kabiliyetinin olması ve bu hususa ilişkin davanın görüldüğü Devlet ile Türkiye arasında anlaşmanın bulunması veya Türk Milletlerarası Özel Hukuku'nda bir düzenlemenin varlığı da gerekir. Aksi halde Türk Mahkemesinde derdestlik itirazında bulunulamaz.

 

DAVA : Taraflar arası

ndaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup, gereği görüşülüp düşünüldü:

 

KARAR : 1- Davalı

, davacı tarafından daha önce Kanada'da boşanma davası açıldığını ileri sürerek süresi içinde derdestlik itirazında bulunmuş, mahkemece, "yabancı mahkemede açılmış ve görülmekte olan davanın varlığından" bahisle derdestlik sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.

 

Derdestlik itirazı

nın geçerli olabilmesi için aynı davanın iki defa ayrı ayrı açılmış olması gerekir. Aynı davadan, tarafları, konusu ve dava sebeplerinin aynı olması anlaşılır. Dava sebepleri farklı ise aynı davanın varlığından söz edilemez. Yabancı mahkemede açılmış ve görülmekte olan davanın derdestlik itirazına esas alınabilmesi için, dava sebeplerinin aynı olması yetmez. Yabancı mahkeme kararının Türkiye'de tenfiz kabiliyetinin olması ve bu hususa ilişkin davanın görüldüğü yabancı Devlet ile Türkiye arasında anlaşmanın bulunması veya Türk Milletlerarası Özel Hukuku'nda bir düzenlemenin varlığı da gerekir. Aksi halde Türk Mahkemesinde derdestlik itirazında bulunulamaz. Dava sebepleri aynı olmadığı gibi, bu hususta Kanada ile Türkiye arasında bir anlaşma da bulunmamaktadır. Yabancı mahkemede açılmış ve görülmekte olan boşanma davasının sonradan başvurulan Devlette derdestliğe esas alınabilmesine imkan veren "Evlilik Bağına İlişkin Kararların Tanınması Hakkındaki Sözleşmeye" Kanada da taraf olmadığına göre, yabancı mahkemedeki boşanma davasının derdestliğe esas alınması doğru bulunmamıştır. O halde derdestlik itirazının reddi ile işin esasının incelenmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

 

2- Kabule göre de;

Derdestlik itirazı

nın kabulü halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi ( HUMK md. 194 ) gerekirken ret kararı verilmesi de usul ve yasaya aykırıdır.

 

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarı

da 1. bentte gösterilen nedenlerle ( BOZULMASINA ), temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.