KIDEM TAZMİNATI GECİKME FAİZİ ( Merkez Bankasına Bankalarca Bildirilen Faiz Oranlarının Fiilen Uygulanan Faiz Oranları Olmadığı - Bankalardan Bir Yıl Vadeli Mevduata Uygulanan Faiz Oranı Sorularak En Yükseğine Göre Belirlenmesi Gereği )
T.C.

YARGITAY


9. HUKUK DAİRESİ             www.neohukuk.net

E. 2004/5486

K. 2004/19982

T. 27.9.2004

• KIDEM TAZMİNATI GECİKME FAİZİ ( Merkez Bankasına Bankalarca Bildirilen Faiz Oranlarının Fiilen Uygulanan Faiz Oranları Olmadığı - Bankalardan Bir Yıl Vadeli Mevduata Uygulanan Faiz Oranı Sorularak En Yükseğine Göre Belirlenmesi Gereği )

• BANKA MEVDUAT FAİZİ ( Merkez Bankasına Bildirilen Faiz Oranlarının Asgari ve Azami Oranı Gösterdiği - Merkez Bankası Yazısının Uygulanan En Yüksek Faiz Oranının Belirlenmesi İçin Yeterli Olmadığı )

• GECİKME FAİZİ ( Merkez Bankasına Bankalarca Bildirilen Faiz Oranlarının Fiilen Uygulanan Faiz Oranları Olmadığı - Bankalardan Bir Yıl Vadeli Mevduata Uygulanan Faiz Oranı Sorularak En Yükseğine Göre Belirlenmesi Gereği )

1475/m. 14

ÖZET : Kıdem tazminatı gecikme faizi hesaplanırken, Merkez Bankası yazısındaki fesih tarihindeki faiz oranı olarak bildirilen %115-200 oranlarından, %200 esas alınmıştır. Bankalarca Merkez Bankasına bildirilen faiz oranları, uygulayabilecekleri mevduat faizinin asgari ve azami oranlarını göstermektedir. Başka bir anlatımla fiilen uygulanan faiz oranını açıklamamaktadır. Bankaların faizleri mevduatın miktarına ve vade tarihine göre belirledikleri bilinen bir gerçektir. Bu nedenle Merkez Bankası yazısı, uygulanan en yüksek faiz oranının belirlenmesi için yeterli değildir.
DAVA : Davacı, ihbar ve kıdem tazminatı ile faiz alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR : 1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Kıdem tazminatı gecikme faizi hesaplanırken, Merkez Bankası yazısındaki fesih tarihindeki faiz oranı olarak bildirilen %115-200 oranlarından, %200 esas alınmıştır. Bankalarca Merkez Bankasına bildirilen faiz oranları, uygulayabilecekleri mevduat faizinin asgari ve azami oranlarını göstermektedir. Başka bir anlatımla fiilen uygulanan faiz oranını açıklamamaktadır. Bankaların faizleri mevduatın miktarına ve vade tarihine göre belirledikleri bilinen bir gerçektir. Bu nedenle Merkez Bankası yazısı, uygulanan en yüksek faiz oranının belirlenmesi için yeterli değildir.
Mahkemece yapılacak iş, TL.na mevduat faizi veren bankalara müzekkere yazarak, 21.3.2001 fesih tarihi itibariyle 1 yıl vadeli mevduata uygulanan faiz oranlarını belirlemek ve içlerinden en yükseğine göre bilirkişiden ek rapor alarak hüküm kurmaktan ibarettir.
SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.9.2004 gününde oybirliğiyle karar verildi.

T.C.

YARGITAY

12. HUKUK DAİRESİ

E. 2006/2522

K. 2006/5088

T. 13.3.2006

• KAMU BANKALARININ UYGULADIĞI EN YÜKSEK MEVDUAT FAİZİ ( Hakkın Doğumu Tarihinden İtibaren Birer Yıllık Devreler Halinde Mevduata Fiilen Uygulanan En Yüksek Faiz Oranı Tarafların Bildirdikleri Bankalardan Sorulması Gereği - Kıdem Tazminatı )

• KIDEM TAZMİNATINA UYGULANACAK FAİZİN BELİRLENMESİ ( Hakkın Doğumu Tarihinden İtibaren Birer Yıllık Devreler Halinde Mevduata Fiilen Uygulanan En Yüksek Faiz Oranı Tarafların Bildirdikleri Bankalardan Sorulması Gereği )

• TARAFLARIN BİLDİRDİĞİ BANKALARDAN FİİLEN UYGULANAN EN YÜKSEK MEVDUAT FAİZİNİN SORULMASI GEREĞİ ( Kıdem Tazminatına Uygulanacak En Yüksek Faizin Belirlenmesi )

1475/m.14

ÖZET : Kıdem tazminatına uygulanacak faize kamu bankalarınca fiilen uygulanan en yüksek mevduat faiz oranı esas alınarak karar verilmesi görüşü içtihat birliğinin sağlanması bakımından değiştirilmiştir. Mahkemece, hakkın doğumu tarihinden itibaren birer yıllık devreler halinde mevduata fiilen uygulanan en yüksek faiz oranı tarafların bildirdikleri bankalardan sorulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.
DAVA :
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR : Takip dayanağı ilamda kıdem tazminatına fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz üzerinden tahsiline karar verildiği görülmüştür. İcra Mahkemesine, Merkez Bankasından gelen ve fiilen uygulanan değil, uygulanması muhtemel olan en yüksek mevduat faiz oranları bildirilmiştir. Yargılama aşamasında bilirkişiden alınan faiz hesabına yönelik raporun incelenmesinde, Mahkemece, Dairemiz enflasyon geçiş dönemindeki ülke gerçekleri nazara alınarak uygulanan "kamu bankalarından sorulması" gerekeceği görüşüne değer verilerek kamu bankalarınca fiilen uygulanan en yüksek mevduat faiz oranı esas alınarak hüküm kurulmuştur. Ancak, Dairemizce bu görüş terk edilerek, Yargıtay diğer Daireleriyle içtihat birliği sağlanması ve ülkenin ekonomik gerçeklerine uygun düşeceği görüşleriyle oluşturulan son içtihatlarına göre, Mahkemece yapılması gereken iş, "hakkın doğum tarihinden itibaren birer yıllık devreler halinde mevduata fiilen uygulanan en yüksek faiz oranının" ( tarafların bildirdikleri ) bankalardan sorulmak üzere oluşacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken önceki içtihatlar doğrultusunda ve yazılı şekilde sonuca gidilmesi doğru değildir.
SONUÇ : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nın 366. ve HUMK'nın 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 13.03.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.