İSTEĞE BAĞLI YER DEĞİŞTİRME İŞLEMLERİ YER DEĞİŞTİRME İŞLEMLERİ EĞİTİM KURUMUNDA EN AZ İKİ YIL SÜREYLE ÇALIŞAN ÖĞRETMENLER ÖĞRETMENLERİN İL İÇİ YER DEĞİŞTİRMELERİ
T.C.
Danıştay

Daire 2


Tarih 18.05.2010
Esas No 2007/1660
Karar No 2010/2214

İSTEĞE BAĞLI YER DEĞİŞTİRME İŞLEMLERİ YER DEĞİŞTİRME İŞLEMLERİ EĞİTİM KURUMUNDA EN AZ İKİ YIL SÜREYLE ÇALIŞAN ÖĞRETMENLER ÖĞRETMENLERİN İL İÇİ YER DEĞİŞTİRMELERİ

Özet

İsteğe bağlı yer www.neohukuk.net değiştirme işlemlerinde; tebliğ, ilişik kesme ve yeni görev yerine başlama tarihlerinin de dikkate alınması suretiyle, 31 Temmuz tarihinin esas alınarak hizmet süresinin hesaplanmasında ve bu tarih itibarıyla bulundukları eğitim kurumunda en az iki yıl süreyle çalışan öğretmenlerin il içi yer değiştirme isteğinde bulunabileceklerine ilişkin dava konusu düzenlemelerde anılan mevzuat hükümlerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir.



İçerik

İstemin Özeti : Öğretmen olarak görev yapan davacı, 2007 yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu'nun, "İlkeler" başlıklı bölümünün ( c ) bendinin, "Genel Açıklamalar" başlıklı bölümünün 3.1. maddesinin ve "İsteğe Bağlı Yer Değiştirmeler" başlıklı bölümünün 1. fıkrasının; hukuka aykırı olduğunu, daha önceki uygulamalarda hizmet süresi itibarıyla belirlenen 30 Eylül tarihinin ilgililer açısından kazanılmış hak doğurduğunu öne sürerek iptalini istemektedir.

Savunmanın Özeti: Daha önce hizmet süresinin belirlenmesinde esas alınan 30 Eylül tarihinin, "2006 yılına mahsus olmak üzere" uygulanacağının genel yazıda belirtildiği, bu tarihin son kez uygulanacağı bilindiğinden, kazanılmış hak kaybına uğranıldığı iddiasının geçerli olmadığı, öğretmenlerin fiilen çalışmadığı Ağustos ve Eylül aylarına ait hizmet süresinin dikkate alınmasının hakkaniyet ilkeleriyle örtüşmediği, görevden ayrılma ve başlamalar Haziran ayı içerisinde gerçekleştiği gözetilerek yapılan dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi :

Düşüncesi: 2007 yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzunun "İlkeler" başlıklı bölümünün dava konusu ( c ) bendinde yer alan "30 Haziran" ibaresi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer dava konusu kısımlar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

Danıştay Savcısı :

Düşüncesi: Dava, 2007 yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu'nun, İlkeler başlıklı 2-c, Genel Açıklamalar başlıklı 3-1 maddelerinin ve İsteğe Bağlı Yer Değiştirmeler başlıklı 1.1. maddesinin 1. bendinin iptali istemiyle açılmıştır.

4.3.2006 günlü, 26098 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 10. maddesinde, "öğretmenlik kadrolarına Haziran- Eylül döneminde atama yapılacağı, ancak, Bakanlıkça gerekli görüldüğü hallerde kadro imkanları ve ihtiyaç çerçevesinde bu dönem dışında da atama yapılabileceği", 20. maddesinin 9. bendinde, "her yıl isteğe ve özür durumuna bağlı yer değiştirmeler için atama planı yapılacağı, bu planlama kapsamında kimlerin il içinde ve il dışına yer değiştirme suretiyle atama isteğinde bulunabileceği, başvuru yeri, süresi ve başvuruda istenecek belgeler ile yer değiştirme suretiyle atamaya ilişkin diğer hususların Bakanlıkça düzenlenecek kılavuzda belirtileceği, öğretmenlerin başvurularını bu kılavuz eki takvimde belirtilen süreler içinde ve belirtilen yerlere yapacakları, bu kapsamda yapılmayan veya posta ile yapılan başvuruların değerlendirmeye alınmayacağı", 39. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında ise," yer değiştirme suretiyle atamaların yarı yıl tatili ile Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında yapılacağı, ancak il içinde oluşacak ihtiyacın giderilmesine yönelik sıra kapsamındaki yer değiştirmeler ile hizmetin gereği olarak yapılacak yer değiştirmeler ve özre bağlı yer değiştirmeler hususunda eğitim ve öğretim hizmetlerinin kesintiye uğramaması bakımından Bakanlıkça gerekli düzenleme yapılabileceği", belirtilmiştir.

Anılan Yönetmelik doğrultusunda hazırlanan 2007 yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzunun İlkeler başlıklı 2.maddesinin ( c ) bendinde, "isteğe bağlı yer değiştirmelerde, hizmet puanının hesaplanmasında "30 Haziran," hizmet süresinin hesaplanmasında ise "31 Temmuz "tarihinin... esas alınacağı" Genel Açıklamalar başlıklı 3.1 maddesinde, "Bulundukları Eğitim kurumunda 31 Temmuz tarihi itibariyle ile çalışan öğretmenlerin, il içinde yer değiştirme isteğinde bulunabilecekleri ve isteğe bağlı yer değiştirmeler başlıklı 1.1. maddenin 1. bendinde, "31 Temmuz itibariyle bulundukları eğitim kurumunda en az iki yıl süre ile çalışan öğretmenlerin, il içinde yer değiştirme isteğinde bulunabilecekleri" hükmü yer almıştır.

MEB.lığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin isteğe bağlı yer değiştirmeler başlıklı 21. maddesinin 1/a bendinde ."Bulundukları eğitim kurumunda en az iki yıl süreyle çalışan öğretmenler il içinde ...yer değiştirme isteğinde bulunabilirler.", aynı Yönetmeliğin 22. maddesinin 1/a bendinde de "il içinde yer değiştirme; bulundukları eğitim kurumunda en az iki yıl süreyle çalışan öğretmenler...il içinde eğitim kurumu tercihi yapmak suretiyle yer değişikliği isteminde bulunabilirler" hükmü yer almıştır.

Anılan Yönetmelikte ayrıca, öğretmen atamalarının Haziran-Eylül döneminde yapılacağı ve buna ilişkin esasların Bakanlıkça belirleneceği; gerekli görüldüğünde ve kadro bulunduğunda bu aylar dışında da atama yapılabileceği belirtilmiştir.

Bu durumda, ataması yapılan öğretmenlerin görevden ayrılma ve başlamaları, Haziran ayının son haftalarında gerçekleştirildiğinden, eğitim ve öğretim hizmetinin aksamaması için bulundukları eğitim kurumunda en az iki yıl süre ile görev yapmış olan öğretmenlerin il içinde isteğe bağlı yer değiştirme işlemlerinde hizmet süresinin hesaplanmasında "31 Temmuz" tarihinin esas alınacağı yolunda Kılavuz hükümleri ile yapılan düzenlemede üst hukuk normları ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.

Dava konusu kılavuzda, hizmet puanının hesaplanmasında "30 Haziran" tarihinin esas alınacağı belirtilmiştir. Hizmet puanının coğrafi durum, gelişmişlik düzeyi, ulaşım ve benzeri unsurlar dikkate alınarak görev yapılan il ilçe belde ve köyler itibariyle belirlendiği, ilgili Yönetmelik ekindeki listelerde yapılan gruplandırmalarına göre o bölgede çalışılan süreye göre verilecek puanlar belirlendiğinden, öğretmenlerin il içi nakillerinde hizmet süresinin hesabında 31 Temmuz tarihi esas alınırken hizmet puanının hesaplanmasında, daha az belirlenmesine yol açacak biçimde, dava konusu kılavuz hükmü ile 30 Haziran tarihinin belirlenmesi yolunda yapılan düzenlemede sebep ve maksat yönünden hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle, dava konusu 2007 yılı Öğretmenlerin İl içi Yer Değiştirme Kılavuzunun ilkeler başlıklı 2. maddesinin ( c ) bendinde yer alan "30 Haziran" ibaresinin iptalinin, diğer ibare ve hükümler yönünden davanın reddinin uygun olacağı düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay İkinci Dairesi'nce işin gereği düşünüldü:

KARAR : Dava, 2007 yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu'nun, "İlkeler" başlıklı bölümünün ( c ) bendinin, "Genel Açıklamalar" başlıklı bölümünün 3.1. maddesinin ve "İsteğe Bağlı Yer Değiştirmeler" başlıklı bölümünün 1. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.

Anılan Kılavuzun "İlkeler" başlıklı bölümünün ( c ) bendinde, "İsteğe bağlı yer değiştirmelerde, hizmet puanının hesaplanmasında 30 Haziran, hizmet süresinin hesaplanmasında ise 31 Temmuz tarihi... esas alınır." hükmüne, "Genel Açıklamalar" başlıklı bölümünün 3.1. maddesinde, "Bulundukları eğitim kurumunda 31 Temmuz tarihi itibarıyla en az iki yıl süreyle çalışan öğretmenler il içinde yer değiştirme isteğinde bulunabilirler." hükmüne, "İsteğe Bağlı Yer Değiştirmeler" başlıklı bölümünün 1. fıkrasında, “31 Temmuz tarihi itibarıyla bulundukları eğitim kurumunda en az iki yıl süreyle çalışan öğretmenler, il içinde yer değiştirme isteğinde bulunabileceklerdir.” hükmüne yer verilmiştir.

Kılavuzun "İlkeler" başlıklı bölümünün ( c ) bendinde yer alan 30 Haziran ibaresi; Dairemizin 18.5.2010 günlü, E:2007/731, K2010/2215 sayılı kararıyla, "Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 48. maddesinde, hizmet sınıflarının nasıl belirleneceği ve hizmet puanının hesaplanmasının nasıl yapılacağı belirtilmiş, 49. maddesinde de hizmet puanının hesabında dikkate alınacak hususlar açıklığa kavuşturulmuştur.

Bu hükümlere göre, öğretmen ataması ve çalıştırılmasında güçlük derecesi bakımından benzerlik ve yakınlık gösteren il ve ilçeler gruplandırılarak beş sınıfa ayrılmış, bu hizmet sınıflarına dahil edilen il ve ilçeler ile bu il ve ilçelerde her hizmet yılı için verilecek hizmet puanı, Yönetmelik ekinde yer alan ek-2 deki İl, İlçe Sınıfları ve Puan Çizelgesinde gösterilmiş, il veya ilçelerin ( A ), ( B ) ve ( C ) hizmet sınıfları için öngörülen hizmet puanlarına bu il veya ilçelerin belde statüsündeki yerleşim yerlerinde geçirilen her yıla 2 puan, köy statüsündeki yerleşim yerlerinde bulunan yerlerde geçirilen her yıla 6 puan, ( D ) ve ( E ) kapsamındaki il veya ilçeler için öngörülen hizmet puanlarına ise belde statüsündeki yerler için 4 puan, köyleri için 8 puan, il içinde görevli oldukları eğitim kurumlarının bulunduğu yerleşim yeri dışındaki yerlere özre bağlı yer değiştireceklerin hizmet puanlarına; sağlık durumu özrü için 14 puan, eş durumu özrü için 12 puan, öğrenim durumu özründe de 10 puan ilave edileceği öngörülmüş, hizmet puanının, yukarıda belirtilen şekilde belirlenen puanla, öğretmenin o yerleşim yerinde geçirdiği çalışma süresinin çarpımı sonucu elde edileceği, hizmet puanı hesabında görev yeri değişikliklerinde mehil müddetinde geçen sürelerin eski görev yerinde değerlendirileceği, yerleşim yerlerinde geçirilen değerlendirmeye esas sürelerin yıldan artan her ayı için o hizmet alanında bir yıllık süreye karşılık olan puanın 1/12'sinin esas alınacağı belirtilmiştir.

Buna göre, hizmet puanının; coğrafi alan ve hizmet süresi dikkate alınarak hesaplandığı kuşkusuzdur. Bu itibarla, belli bir hizmet süresinin, hizmet puanının hesabında dikkate alınmaması, ancak bu konuda, üst hukuk normlarında açıkça düzenlemenin yer alması halinde mümkün olabilir. Her ne kadar davalı idare tarafından, çalışılmayan dönemlere ilişkin olarak hizmet puanının hesaplanmadığı belirtilmekte ise de, öğretmenler için tatil olarak öngörülen Temmuz ayının, hizmet puanının hesaplanmasında dikkate alınmayacağı yönünde, anılan Yönetmelikte herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Yine davalı idarece, yer değiştirme işlemlerinin 31 Temmuz itibariyle tamamlandığı, bu nedenle hizmet süresinin belirlenmesinde 31 Temmuz tarihinin esas alındığı, ancak çalışılmayan bu ay için hizmet puanının hesaplanmadığı belirtilmekte ise de, hizmet puanı hesabında görev yeri değişikliklerinde mehil müddetinde geçen sürelerin eski görev yerinde değerlendirileceği Yönetmeliğin 48. maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Ayrıca, Yönetmeliğin 48. maddesinde, öğretmen çalıştırılmasında güçlük derecesi bakımından farklı özellik gösteren belde ve köy statüsündeki yerler için ek puanlar verileceği öngörüldüğüne göre, Temmuz ayının hizmet puanına dahil edilmemesi halinde, öğretmen çalıştırılmasında güçlük çekilen yerlerde görev yapan öğretmenlerin, diğer yerlerde görev yapan öğretmenlere göre cezalandırılmış olacağı da açıktır.

Bu durumda, hizmet puanının hesaplanmasında, hizmet süresinin belirlenmesi için öngörülen tarihden farklı bir tarihin öngörülmesinde, bir başka ifadeyle hizmet puanları ile hizmet sürelerinin hesaplanmasında farklı tarihlerin düzenlenmesinde hukuka ve Yönetmelik hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır." gerekçesiyle iptal edildiğinden, bu ibare yönünden karar verilmesine yer bulunmamaktadır.

Kılavuzun dava konusu diğer kısımlarına gelince:

3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 61. maddesinin 4. fıkrasında, "Öğretmenlerin hizmet bölgelerinde en az üç eğitim-öğretim yılı görev yapması esastır. Bunların il içi ve iller arası yer değiştirmeleri Bakanlıkça belirlenecek esaslar doğrultusunda saptanacak hizmet puanı sırasına göre Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında yapılır." kuralı öngörülmüştür.

Dava konusu düzenlemelerin yapıldığı tarihte yürürlükte olan ve 4.3.2006 günlü, 26098 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 10. maddesinde, öğretmenlik kadrolarına Haziran-Eylül döneminde atama yapılacağı, ancak, Bakanlıkça gerekli görüldüğü hallerde kadro imkanları ve ihtiyaç çerçevesinde bu dönem dışında da atama yapılabileceği, 20. maddesinin 9. bendinde, her yıl isteğe ve özür durumuna bağlı yer değiştirmeler için atama planı yapılacağı, bu planlama kapsamında kimlerin il içinde ve il dışına" yer değiştirme suretiyle atama isteğinde bulunabileceği, başvuru yeri, süresi ve başvuruda istenecek belgeler ile yer değiştirme suretiyle atamaya ilişkin diğer hususların Bakanlıkça düzenlenecek kılavuzda belirtileceği, öğretmenlerin başvurularını bu kılavuz eki takvimde belirtilen süreler içinde ve belirtilen yerlere yapacakları, bu kapsamda yapılmayan veya posta ile yapılan başvuruların değerlendirmeye alınmayacağı, 21. maddesinin 1. fıkrasının ( a ) bendinde, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde; bulundukları eğitim kurumunda en az iki yıl süreyle çalışan öğretmenlerin il içinde, yer değiştirme suretiyle atama isteğinde bulunabilecekleri, 39. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında ise, yer değiştirme suretiyle atamaların yarı yıl tatili ile Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında yapılacağı, ancak il içinde oluşacak ihtiyacın giderilmesine yönelik sıra kapsamındaki yer değiştirmeler ile hizmetin gereği olarak yapılacak yer değiştirmeler ve özre bağlı yer değiştirmeler hususunda eğitim ve öğretim hizmetlerinin kesintiye uğramaması bakımından Bakanlıkça gerekli düzenleme yapılabileceği belirtilmiştir.

Yukarıda yer alan Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, öğretmenlerin yer değiştirme işlemlerinin ilke olarak Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında yapılacağı, bu konudaki esasların Bakanlıkça belirleneceği, Bakanlıkça gerekli görüldüğü hallerde kadro imkanları ve ihtiyaç çerçevesinde bu dönem dışında da atama yapılabileceği, Bakanlığın, belirli ilkeler ve objektif kıstaslara göre atama dönemini belirlemek konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, yine Bakanlığın mutlak surette belirli bir ayda atamaların yapılacağı hususunda zorlanamayacağı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, isteğe bağlı yer değiştirme işlemlerinde; tebliğ, ilişik kesme ve yeni görev yerine başlama tarihlerinin de dikkate alınması suretiyle, 31 Temmuz tarihinin esas alınarak hizmet süresinin hesaplanmasında ve bu tarih itibarıyla bulundukları eğitim kurumunda en az iki yıl süreyle çalışan öğretmenlerin il içi yer değiştirme isteğinde bulunabileceklerine ilişkin dava konusu düzenlemelerde anılan mevzuat hükümlerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir.

Her ne kadar davacı tarafından, daha önceki uygulamalara paralel olarak, hizmet süresinin belirlenmesinde, 30 Eylül tarihinin esas alınması gerektiği iddia edilmiş ise de, dava konusu Kılavuzdan önceki 2006 yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzunda hizmet süresinin hesaplanmasında 30 Haziran tarihinin esas alındığı, Milli Eğitim Bakanlığı'nın 29.3.2006 günlü genel yazısı ile bu tarihin 30 Eylül olarak yeniden belirlendiği, ancak bu yazıda, 30 Eylül tarihinin, 2006 yılına mahsus olmak üzere esas alınacağının belirtildiği, bu tarihin belirlenmesinin, ilgililer açısından kazanılmış hak doğurmayacağı ve eğitim ve öğretim hizmetlerinin kesintiye uğramaması amacı gözetilerek idarenin bu konuda kullanacağı taktir yetkisini ortadan kaldırmayacağı dikkate alındığında, söz konusu iddiaya itibar edilmemiştir.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, 2007 yılı öğretmenlerin il içi Yer Değiştirme Kılavuzunun; "ilkeler" başlıklı bölümünün ( c ) bendinde yer alan "30 Haziran" ibaresi hakkında karar verilmesine yer olmadığına; bu bendin diğer kısmı, "Genel Açıklamalar" başlıklı bölümünün 3.1. maddesi ve "İsteğe Bağlı Yer Değiştirmeler" başlıklı bölümünün 1. fıkrası yönünden davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan 69.00 TL yargılama giderinin 49.00 TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, 20.00 TL'lik kısmının davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, posta ücretinden artan 19.90 TL'nin istemi halinde davacıya iadesine, 18.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi